Przejdź do treści
World of Raptors
P Projekt końcowyLekcja 3 z 5

Projekt 2: własna karta gatunku

Czytanie: około 2 minut

W atlasie kursu każdy gatunek ma kartę: zdjęcia, rozpiętość, cechy sylwetki, gatunki, z którymi łatwo go pomylić. W tym projekcie piszesz taką kartę sama, ale pełniejszą: z biologią, z własnymi obserwacjami i z tym, czego nie da się zmieścić w krótkim opisie. Wybierz gatunek, który lubisz, albo taki, który wciąż Ci się myli.

Szablon karty

  1. Nazwy. Polska, łacińska, angielska i hiszpańska, a jeśli chcesz, ich znaczenie.
  2. Pokrewieństwo. Rząd i rodzina, najbliżsi krewni (zob. A1 · Drzewo rodowe).
  3. Wielkość i sylwetka. Rozpiętość i długość, porównanie z ptakiem z „ptasiej miarki” (B7), grupa sylwetki z B1 i cechy kształtu.
  4. Lot. Styl lotu i to, jak wygląda w polowaniu (B1 · Lot, A3 · Strategie łowieckie).
  5. Upierzenie. Dorosły samiec i samica, młody, odmiany barwne, pierzenie i to, po czym ocenić wiek (B1 · Upierzenie i wiek).
  6. Trudne pary. Z kim można go pomylić i po czym odróżnić, najlepiej w tabeli.
  7. Budowa i przystosowania. Co w jego budowie wynika ze sposobu polowania: skrzydła, stopy, dziób, wzrok (A2, A9).
  8. Życie. Pokarm i sposób polowania, gniazdo i lęgi, wędrówki (A3, A4, A5).
  9. Ochrona. Status, zagrożenia, trendy (A6).
  10. Gdzie i kiedy go zobaczyć. W Polsce i w Hiszpanii, z kalendarzem.
  11. Moje obserwacje. Kiedy i gdzie go widziałaś, co robił, własne zdjęcie albo szkic.
  12. Źródła. Skąd są fakty.

Przykład: od czego zacząć

Poniżej plansza myszołowa, najpospolitszego ptaka drapieżnego Polski. Zobacz, co już na niej jest (zdjęcia, rozpiętość, cechy, trudne pary), i pomyśl, czego brakuje do pełnej karty według szablonu.

Myszołów — Buteo buteo

Myszołów Buteo buteo (ang. Common Buzzard) to dobry gatunek na pierwszą kartę, bo łatwo go obserwować przez cały rok, a jednocześnie ma dużo do opowiedzenia: bardzo zmienne ubarwienie, w którym dobór naturalny faworyzuje ptaki pośrednie, trudne pary z trzmielojadem i myszołowem włochatym, i polską populację, która zimą miesza się z ptakami z północy i wschodu.

W locieFot. Zeynel Cebeci, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
SiedzącyFot. caroline legg, CC BY 2.0, Wikimedia Commons
Jasna odmianaFot. Olga Havlíčková, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Myszołów i podobne gatunki
CechaMyszołówTrzmielojadKurhannik
Grupa sylwetkimyszołowymyszołowymyszołowy
Skrzydłaśredniej długości, szerokie, zaokrąglonedługie i szerokie, węższe u nasady niż u myszołowadłuższe niż u myszołowa
Koniec skrzydła („palce”)55–6, dość krótkie5
Ogonkrótki, szeroki, często rozłożony w wachlarzdłuższy niż u myszołowa, boki zaokrągloneśredni, rudawy, prawie bez prążków
Głowaduża, szyja krótka, słabo wystajemała, wysunięta daleko na długiej szyi (jak u kukułki)jasna, wystaje jak u myszołowa
Ułożenie skrzydeł i lotpłytkie V; często krążypłasko albo z lekko opuszczoną „ręką”; uderzenia głębokie i elastycznewyraźniejsze V niż u myszołowa; często zawisa

Kryteria

Twoja karta jest dobra, jeśli:

  • ktoś, kto nigdy nie widział tego gatunku, rozpozna go po Twoim opisie sylwetki i lotu;
  • trudne pary mają konkretne cechy różniące, a nie tylko „jest większy”;
  • co najmniej trzy przystosowania w budowie są powiązane ze sposobem życia;
  • niepewne fakty są ostrożnie sformułowane albo mają źródło;
  • jest w niej co najmniej jedna Twoja własna obserwacja.

Zobacz, posłuchaj, poczytaj

Gatunki z tej lekcji: zdjęcia, gatunki, z którymi łatwo je pomylić, filmy, głosy i źródła. Zdjęcia pochodzą z Wikimedia Commons, a linki do YouTube otwierają wyszukiwanie filmów o danym gatunku.