Ścieżka A: Biologia
A2: Anatomia łowcy
Każdy ptak drapieżny to zestaw narzędzi dopasowanych do jednej pracy: znaleźć, złapać i zjeść zdobycz. W tym module rozkładasz ten zestaw na części.
- lekcji
- 5
- gatunków z atlasu
- 17
- quiz
- 1
Orzeł przedni, ptak siedzący. Fot. BLMUtah, Public domain, Wikimedia Commons
Lekcje
- Lekcja 1: WzrokDla dziennego ptaka drapieżnego wzrok jest najważniejszym zmysłem. Myszołów (Buteo buteo, ang. Common Buzzard) siedzący na słupie, pustułka (Falco tinnunculus, ang. Common Kestrel) zawieszona nad łąką i orzeł krążący wysoko nad zboczem robią to samo: przeszukują teren oczami. W tej lekcji zobaczysz, co sprawia, że te oczy są tak dobre, i gdzie kończą się ich możliwości.
- Lekcja 2: Szpony, stopy i dzióbOczy znajdują zdobycz, ale łapią ją stopy. Dziób służy głównie do rozrywania pokarmu, a u sokołów także do zabijania. Po kształcie stopy i dzioba można sporo powiedzieć o tym, na co i jak dany ptak poluje.
- Lekcja 3: Skrzydła, lot i pióraW B1 · Metoda uczysz się rozpoznawać grupy po sylwetce: krótkie, zaokrąglone skrzydła krogulca, spiczaste sokoła, „deska z palcami” sępa. Ta lekcja wyjaśnia, dlaczego te skrzydła tak wyglądają. Kształt skrzydła to kompromis między prędkością, zwrotnością i oszczędzaniem energii, a każdy gatunek wybrał inny.
- Lekcja 4: Trawienie i fizjologiaZłapanie zdobyczy to połowa pracy. Drugą połową jest zjedzenie jej szybko, zanim zjawi się konkurent, i wyciągnięcie z niej jak najwięcej energii. Najbardziej niezwykłe przystosowania mają tu sępy, które jedzą to, od czego inne zwierzęta by zachorowały.
- Lekcja 5: Ćwiczenia i projekt
Po co ten moduł
Moduł A1 · Kim są ptaki drapieżne? mówi, kto należy do tej grupy. Ten moduł mówi, jak te ptaki są zbudowane i dlaczego. Wiele cech, które w terenie służą do rozpoznawania (kształt skrzydła, „palce”, długi ogon krogulca), ma tu swoje wyjaśnienie. Dlatego moduł dobrze łączy się z B1 · Metoda.
Słuch sów opisuje dokładnie moduł o sowach. Tutaj znajdziesz tylko krótkie porównanie.
Cele modułu
Po ukończeniu modułu potrafisz:
- Wyjaśnić, dlaczego ptaki drapieżne widzą ostrzej od ludzi i gdzie kończy się mit o „ośmiokrotnie lepszym wzroku”.
- Rozpoznać po budowie stopy i dzioba, jak dany ptak zabija zdobycz (sokoły dziobem, jastrzębiowate szponami).
- Powiązać kształt skrzydła (wydłużenie, obciążenie, „palce”) ze sposobem polowania i lotu.
- Opisać drogę pokarmu: wole, żołądek, wypluwka, oraz wyjaśnić przystosowania sępów do padliny.
- Wyjaśnić podstawy pierzenia i dymorfizmu płciowego u ptaków drapieżnych.
Plan (ok. 3,5 h nauki + zadania)
| Lekcja | Temat | Czas |
|---|---|---|
| 1 | Wzrok | 40 min |
| 2 | Szpony, stopy i dziób | 35 min |
| 3 | Skrzydła, lot i pióra | 40 min |
| 4 | Trawienie i fizjologia | 35 min |
| 5 | Ćwiczenia i projekt | 1 h + obserwacje |
Gatunki, o których mowa w lekcjach, znajdziesz w atlasie gatunków, a swoje obserwacje zaznaczasz w checkliście.
Uwaga o faktach
Liczby w tym module (ostrość wzroku, prędkości, pH, siła chwytu) są przybliżone. Pochodzą z pomiarów na niewielu osobnikach lub gatunkach i różnią się między źródłami. Tam, gdzie naukowcy się spierają (np. czy pustułki „widzą” mocz nornic w ultrafiolecie), jest to wyraźnie zaznaczone.