Ścieżka A: Biologia
A1: Kim są ptaki drapieżne?
Sokół jest bliżej spokrewniony z papugą niż z jastrzębiem. Ten moduł wyjaśnia, jak to możliwe i co w ogóle znaczy słowo „drapieżnik”.
- lekcji
- 5
- gatunków z atlasu
- 18
- quiz
- 1
Sokół wędrowny, ptak siedzący. Fot. Mykola Swarnyk, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Lekcje
Zakres
Moduł otwiera ścieżkę A. Porządkuje pojęcia, na których opierają się kolejne moduły: jakie grupy ptaków nazywamy drapieżnymi, jak są ze sobą spokrewnione (i jak bardzo nie są), ile ich jest na świecie i które z nich spotkasz w Europie i w Polsce.
To moduł o biologii i systematyce, nie o rozpoznawaniu w terenie. Rozpoznawanie jest w ścieżce B, zaczynając od modułu B1 · Metoda.
Cele modułu
Po ukończeniu modułu potrafisz:
- Wymienić cechy, które razem czynią ptaka drapieżnikiem, i wyjaśnić, dlaczego dzierzba, wydrzyk czy kruk nim nie są.
- Nazwać główne rzędy i rodziny ptaków drapieżnych: szponiaste, sokołowe, sowy i kondory (sępy Nowego Świata).
- Wyjaśnić, dlaczego sokoły są bliżej papug i wróblowych niż jastrzębi i co to mówi o ewolucji zbieżnej.
- Opisać różnorodność drapieżników na świecie: przybliżoną liczbę gatunków i rozpiętość rozmiarów.
- Przypisać ptaki drapieżne Europy i Polski do właściwych grup systematycznych.
Plan (ok. 3 h nauki + zadania)
| Lekcja | Temat | Czas |
|---|---|---|
| 1 | Co czyni drapieżnika drapieżnikiem | 30 min |
| 2 | Drzewo rodowe: taksonomia i filogeneza | 40 min |
| 3 | Rodziny i ich różnorodność na świecie | 40 min |
| 4 | Drapieżniki Europy i Polski: przegląd grup | 30 min |
| 5 | Ćwiczenia i projekt | 1 h |
Gatunki, o których mowa w lekcji 4, znajdziesz w atlasie gatunków, a swoje obserwacje zaznaczasz w checkliście.
Uwaga o faktach
Systematyka ptaków zmienia się wraz z nowymi badaniami DNA. Różne listy (np. IOC, Clements/eBird, BirdLife) bywają ze sobą niezgodne co do rangi niektórych grup i liczby gatunków. Dlatego liczby w tym module są przybliżone, a miejsca, w których naukowcy wciąż się spierają, są wyraźnie oznaczone.