Przejdź do treści
A1 Kim są ptaki drapieżne?Lekcja 3 z 5

Rodziny i ich różnorodność na świecie

Ile jest ptaków drapieżnych?

Na świecie żyje około 11 tysięcy gatunków ptaków. Drapieżników (dziennych i nocnych razem) jest mniej więcej 550–600, czyli ok. 5% wszystkich ptaków. Dokładna liczba zależy od listy i zmienia się co roku, bo badania genetyczne dzielą niektóre gatunki na kilka.

GrupaOk. liczba gatunkówGdzie żyją
Jastrzębiowate (Accipitridae)ok. 250wszystkie kontynenty poza Antarktydą
Rybołowy (Pandionidae)1 (część list: 2)prawie cały świat
Sekretarze (Sagittariidae)1Afryka na południe od Sahary
Kondorowate (Cathartidae)7tylko obie Ameryki
Sokołowate (Falconidae)ok. 65cały świat
Sowy (Tytonidae + Strigidae)ok. 250cały świat

Od sokolika do kondora

RekordGatunekRozmiar (przybliżony)
Najmniejsze dziennesokoliki z rodzaju Microhierax (Azja Południowo-Wschodnia)ok. 15 cm długości, kilkadziesiąt gramów, czyli mniej więcej wróbel
Najmniejsze sowynp. Micrathene whitneyi (ang. Elf Owl; pustynie Ameryki Północnej)ok. 40 g
Największa rozpiętośćkondor wielki (Vultur gryphus, ang. Andean Condor; Andy)ok. 3 m, masa do ok. 15 kg
Najcięższe orłyharpia wielka (Harpia harpyja, ang. Harpy Eagle; Ameryka Południowa), orzeł filipiński (Pithecophaga jefferyi, ang. Philippine Eagle)samice harpii zwykle ok. 6–9 kg
Największy w Europiesęp kasztanowaty (Aegypius monachus, ang. Cinereous Vulture)rozpiętość ok. 2,5–3 m
Maleńki sokół z czarnym grzbietem, białą piersią i rudym brzuchem siedzi na cienkiej gałązce
Sokolik czarnouchy (Microhierax fringillarius) z Tajlandii: jeden z najmniejszych dziennych drapieżników świata, wielkości wróblaFot. Jason Thompson, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Harpia poluje w koronach lasu deszczowego głównie na leniwce i małpy. Ma skrzydła stosunkowo krótkie i szerokie, bo musi manewrować między gałęziami, a nie szybować nad otwartym terenem.

Duży szaro-biały orzeł z rozpostartymi szerokimi skrzydłami niesie w szponach brązową małpę
Harpia wielka przylatuje do gniazda z upolowaną małpą (kapucynką); widać szerokie, stosunkowo krótkie skrzydłaFot. Jiang Chunsheng, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Między sokolikiem a kondorem różnica masy jest więc kilkusetkrotna.

Jastrzębiowate: największa i najbardziej zróżnicowana rodzina

Jastrzębiowate to „wielki worek”, w którym mieści się większość znanych Ci ptaków dziennych. Główne grupy:

Systematyka krogulców i jastrzębi właśnie się zmienia. Badania DNA pokazały, że rodzaj Accipiter w dawnym ujęciu nie jest jednolity, a błotniaki są w nim „zagnieżdżone”. Na nowszych listach jastrząb bywa przenoszony do rodzaju Astur. Jeśli spotkasz nazwę Astur gentilis (ang. Northern Goshawk), to ten sam ptak.

GrupaPrzykładyCharakterystyczne
Trzmielojady i pokrewnetrzmielojad (Pernis apivorus, ang. European Honey Buzzard)wykopuje larwy os i trzmieli, pióra na głowie chronią przed użądleniami
Kaniekania ruda (Milvus milvus, ang. Red Kite), kania czarna (Milvus migrans, ang. Black Kite)wcięty ogon, oportunizm, często padlina
Sępy Starego Świata (dwie odrębne linie)sęp płowy (Gyps fulvus, ang. Griffon Vulture), ścierwnik (Neophron percnopterus, ang. Egyptian Vulture), orłosęp (Gypaetus barbatus, ang. Bearded Vulture)padlinożercy; orłosęp żywi się w dużej mierze kośćmi
Orły wężegadożer (Circaetus gallicus, ang. Short-toed Snake Eagle)duże oczy, poluje głównie na węże
Orły „w spodniach”orzeł przedni (Aquila chrysaetos, ang. Golden Eagle), orzełek włochaty (Aquila pennata, na części list Hieraaetus pennatus, ang. Booted Eagle)skoki opierzone aż do palców
Błotniakibłotniak stawowy (Circus aeruginosus, ang. Western Marsh Harrier)niski lot nad otwartym terenem, twarz lekko „sowia”
Krogulce i jastrzębiekrogulec (Accipiter nisus, ang. Eurasian Sparrowhawk), jastrząb (Accipiter gentilis, ang. Northern Goshawk)krótkie skrzydła, długi ogon, polowanie z zaskoczenia
Bielikibielik (Haliaeetus albicilla, ang. White-tailed Eagle)ryby i ptaki wodne, masywny dziób
Myszołowymyszołów (Buteo buteo, ang. Common Buzzard)szerokie skrzydła, szybowanie, gryzonie

Rybołów: rodzina z jednym gatunkiem

Rybołów w locie trzyma pod brzuchem rybę obiema stopami
Rybołów niesie rybę w obu stopach, ustawioną głową do przodu; szorstkie łuski na palcach nie pozwalają jej się wyślizgnąćFot. Mike Baird from Morro Bay, USA, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Rybołów (Pandion haliaetus, ang. Osprey) żywi się niemal wyłącznie rybami i ma do tego specjalny zestaw: odwracalny zewnętrzny palec (jak sowy), kolczaste łuski na spodzie palców, które trzymają śliską rybę, i nozdrza, które zamyka przy nurkowaniu. Niektóre listy wydzielają rybołowa australijskiego jako osobny gatunek.

Sekretarz: drapieżnik na nogach

Sekretarz (Sagittarius serpentarius, ang. Secretarybird) z afrykańskich sawann wygląda jak orzeł na nogach żurawia. Poluje chodząc, a zdobycz (w tym węże) zabija szybkimi, mocnymi kopnięciami. To jedyny żyjący przedstawiciel swojej rodziny.

Sokołowate: nie tylko sokoły

GrupaPrzykładyCharakterystyczne
Sokoły i pustułki (Falco)sokół wędrowny (Falco peregrinus, ang. Peregrine Falcon), pustułka (Falco tinnunculus, ang. Common Kestrel)szpiczaste skrzydła, szybki lot, „ząb” na dziobie
SokolikiMicrohieraxnajmniejsze dzienne drapieżniki świata
Karakarykarakara czubata (Caracara plancus, ang. Southern Crested Caracara)Ameryka; chodzą po ziemi, jedzą padlinę i drobne zwierzęta, bardzo oportunistyczne
Sokoły leśnerodzaj Micrasturtropikalne lasy Ameryki, krótkie skrzydła jak u krogulca: kolejny przykład zbieżności

Kondory: sępy Nowego Świata

Ogromny czarno-biały ptak szybuje nad zboczem gór z szeroko rozpostartymi skrzydłami
Kondor wielki w Andach: rozpiętość skrzydeł ok. 3 m, rozcapierzone lotki jak palceFot. Pedro Szekely, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Siedem gatunków, m.in. kondor wielki, kondor kalifornijski (Gymnogyps californianus, ang. California Condor) i sępnik różowogłowy (Cathartes aura, ang. Turkey Vulture). Wyglądają jak sępy Starego Świata, bo zajmują to samo miejsce w przyrodzie, ale to inna linia rodowa. Różnice:

  • sępniki z rodzaju Cathartes mają bardzo dobry węch i odnajdują padlinę nawet pod koronami drzew; większość ptaków drapieżnych polega głównie na wzroku,
  • nie mają typowego dla drapieżników chwytnego uścisku stopy.

Sowy: nocna odpowiedź

Dwie rodziny: płomykówkowate (ok. 20 gatunków, sercowata twarz) i puszczykowate (cała reszta). Szczegóły biologii sów są w module o sowach.

Filmy

Źródła

Mini-quiz

  1. Która rodzina ptaków drapieżnych jest największa?
  2. Jaki drapieżnik zabija węże kopnięciami?
  3. Czym sępnik różowogłowy różni się od sępa płowego, jeśli chodzi o szukanie pokarmu?
Odpowiedzi
  1. Jastrzębiowate (Accipitridae), ok. 250 gatunków.
  2. Sekretarz.
  3. Sępnik ma bardzo dobry węch i może znaleźć padlinę po zapachu; sęp płowy szuka jej wzrokiem (także obserwując inne sępy).

Zobacz, posłuchaj, poczytaj

Gatunki z tej lekcji: zdjęcia, gatunki, z którymi łatwo je pomylić, filmy, głosy i źródła. Zdjęcia pochodzą z Wikimedia Commons, a linki do YouTube otwierają wyszukiwanie filmów o danym gatunku.

Sęp kasztanowaty Aegypius monachus (ang. Cinereous Vulture)

Sęp kasztanowaty w locie
W locieFot. Juan Lacruz, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Sęp kasztanowaty, ptak siedzący
SiedzącyFot. Juan Lacruz, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Dwa sępy kasztanowate siedzą obok siebie na skale: po lewej dorosły z jaśniejszą głową, po prawej ciemniejszy młody ptak z czarną twarzą.
Dorosły i młody ptakFot. Antoine ADAM, CC0, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Sęp kasztanowaty i podobne gatunki
CechaSęp kasztanowatySęp płowy
Grupa sylwetkisępysępy
Skrzydłaogromne, najbardziej prostokątne ze wszystkich sępówogromne, bardzo szerokie, prostokątne jak deska
Koniec skrzydła („palce”)7, bardzo głębokie7, głęboko rozcapierzone
Ogonkrótki, lekko klinowatybardzo krótki, ciemny
Głowamała, schowanamała, schowana między barkami, ledwo wystaje
Ułożenie skrzydeł i lotpłasko jak deska, bez Vpłytkie V; długo krąży w kominach

Trzmielojad Pernis apivorus (ang. European Honey Buzzard)

Trzmielojad w locie
W locieFot. Pierre-Marie Epiney, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons
Trzmielojad, ptak siedzący
SiedzącyFot. Andreas Trepte, CC BY-SA 2.5, Wikimedia Commons
Młody trzmielojad w locie od spodu, z rdzawobrązowym tułowiem i gęsto prążkowanymi skrzydłami na tle nieba.
Młody ptakFot. Andrey Gulivanov, CC BY 2.0, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Trzmielojad i podobne gatunki
CechaTrzmielojadMyszołówOrzełek włochaty
Grupa sylwetkimyszołowymyszołowyorły (mały orzeł)
Skrzydładługie i szerokie, węższe u nasady niż u myszołowaśredniej długości, szerokie, zaokrągloneśrednio długie, dość wąskie, krawędzie prawie równoległe
Koniec skrzydła („palce”)5–6, dość krótkie56, wyraźne
Ogondłuższy niż u myszołowa, boki zaokrąglonekrótki, szeroki, często rozłożony w wachlarzdość długi, prosto ścięty, z ostrymi rogami
Głowamała, wysunięta daleko na długiej szyi (jak u kukułki)duża, szyja krótka, słabo wystajemała, ale wyraźnie wystaje
Ułożenie skrzydeł i lotpłasko albo z lekko opuszczoną „ręką”; uderzenia głębokie i elastycznepłytkie V; często krążypłasko albo z lekko opuszczoną „ręką”; od przodu białe „światła do lądowania”

Kania ruda Milvus milvus (ang. Red Kite)

Kania ruda w locie
W locieFot. Hansueli Krapf, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Kania ruda, ptak siedzący
SiedzącyFot. Hans Hillewaert, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Dorosła kania ruda leci nisko nad trawą, widać rdzawe pokrywy skrzydeł z wierzchu, jasnoszarą głowę i rudy ogon.
Z wierzchuFot. Jürgen from Sandesneben, Germany, CC BY 2.0, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Kania ruda i podobne gatunki
CechaKania rudaKania czarna
Grupa sylwetkikaniekanie
Skrzydłabardzo długie i wąskie, wyraźnie „złamane” w nadgarstkudługie, dość wąskie, „złamane” w nadgarstku
Koniec skrzydła („palce”)5, wyraźne5–6, średnio rozcapierzone
Ogondługi, głęboko wcięty, wcięcie widać zawszedługi, płytko wcięty; rozłożony wygląda prawie prosto
Głowaśrednia, jasna, wystaje umiarkowanieśrednia, wystaje umiarkowanie
Ułożenie skrzydeł i lotskrzydła lekko łukiem, lot elastyczny; kręci ogonempłasko, „ręka” lekko opuszczona; stale skręca ogonem

Kania czarna Milvus migrans (ang. Black Kite)

Kania czarna w locie
W locieFot. ADARSHluck, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Kania czarna, ptak siedzący
SiedzącyFot. Andreas Trepte, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Młoda kania czarna siedzi na gałęzi, jej brązowe pióra mają jasne płowe obrzeżenia, a głowa i pierś są jasno kreskowane.
Młody ptakFot. Mildeep, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Kania czarna i podobne gatunki
CechaKania czarnaKania rudaBłotniak stawowy
Grupa sylwetkikaniekaniebłotniaki
Skrzydładługie, dość wąskie, „złamane” w nadgarstkubardzo długie i wąskie, wyraźnie „złamane” w nadgarstkudługie, najszersze z błotniaków
Koniec skrzydła („palce”)5–6, średnio rozcapierzone5, wyraźne5–6
Ogondługi, płytko wcięty; rozłożony wygląda prawie prostodługi, głęboko wcięty, wcięcie widać zawszedługi
Głowaśrednia, wystaje umiarkowanieśrednia, jasna, wystaje umiarkowaniemała
Ułożenie skrzydeł i lotpłasko, „ręka” lekko opuszczona; stale skręca ogonemskrzydła lekko łukiem, lot elastyczny; kręci ogonemwyraźne V; nisko nad trzcinami

Sęp płowy Gyps fulvus (ang. Griffon Vulture)

Sęp płowy w locie
W locieFot. Artemy Voikhansky, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Sęp płowy, ptak siedzący
SiedzącyFot. Ghasem bavi, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Młody sęp płowy z bliska, z brązową kryzą z długich spiczastych piór u nasady szyi i ciemnym dziobem.
Młody ptakFot. Juan Lacruz, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Sęp płowy i podobne gatunki
CechaSęp płowySęp plamistySęp kasztanowaty
Grupa sylwetkisępysępysępy
Skrzydłaogromne, bardzo szerokie, prostokątne jak deskajak u sępa płowego, nieco smuklejszeogromne, najbardziej prostokątne ze wszystkich sępów
Koniec skrzydła („palce”)7, głęboko rozcapierzone77, bardzo głębokie
Ogonbardzo krótki, ciemnybardzo krótkikrótki, lekko klinowaty
Głowamała, schowana między barkami, ledwo wystajemała, schowanamała, schowana
Ułożenie skrzydeł i lotpłytkie V; długo krąży w kominachpłytkie Vpłasko jak deska, bez V

Ścierwnik Neophron percnopterus (ang. Egyptian Vulture)

Ścierwnik w locie
W locieFot. Artemy Voikhansky, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Ścierwnik, ptak siedzący
SiedzącyFot. Rod Waddington, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Młody ścierwnik siedzi na słupku, jest ciemnobrązowy z szarą, nagą twarzą.
Młody ptakFot. Swamy HKM, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Ścierwnik i podobne gatunki
CechaŚcierwnikOrzełek włochaty
Grupa sylwetkisępy (mały sęp)orły (mały orzeł)
Skrzydładługie, średniej szerokościśrednio długie, dość wąskie, krawędzie prawie równoległe
Koniec skrzydła („palce”)6, głęboko rozcapierzone6, wyraźne
Ogonklinowaty (romb) w każdym wiekudość długi, prosto ścięty, z ostrymi rogami
Głowamała i wąska, wysunięta, cienki dzióbmała, ale wyraźnie wystaje
Ułożenie skrzydeł i lotpłasko, „ręka” lekko opuszczonapłasko albo z lekko opuszczoną „ręką”; od przodu białe „światła do lądowania”

Orłosęp Gypaetus barbatus (ang. Bearded Vulture)

Orłosęp w locie
W locieFot. Giles Laurent, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Orłosęp, ptak siedzący
SiedzącyFot. Richard Bartz, Munich aka Makro Freak, CC BY-SA 2.5, Wikimedia Commons
Młody orłosęp siedzi na konarze, ma ciemnobrunatną głowę i szyję oraz szarobrązowe, jasno cętkowane pióra na grzbiecie.
Młody ptakFot. Adamantios, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Orłosęp i podobne gatunki
CechaOrłosępŚcierwnikSęp płowy
Grupa sylwetkisępysępy (mały sęp)sępy
Skrzydładługie, wąskie i spiczaste, sylwetka ogromnego sokoładługie, średniej szerokościogromne, bardzo szerokie, prostokątne jak deska
Koniec skrzydła („palce”)słabo rozcapierzone6, głęboko rozcapierzone7, głęboko rozcapierzone
Ogondługi, klinowatyklinowaty (romb) w każdym wiekubardzo krótki, ciemny
Głowamałamała i wąska, wysunięta, cienki dzióbmała, schowana między barkami, ledwo wystaje
Ułożenie skrzydeł i lotpłaskopłasko, „ręka” lekko opuszczonapłytkie V; długo krąży w kominach

Gadożer Circaetus gallicus (ang. Short-toed Snake Eagle)

Gadożer w locie
W locieFot. Flavio, Mazkeret Batia, Izrael, CC BY 2.0, Wikimedia Commons
Gadożer, ptak siedzący
SiedzącyFot. Tisha Mukherjee, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Gadożer w locie z wężem zwisającym z dzioba, widziany z góry na tle zielonego lasu.
Z wężemFot. Lucianocasa, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Gadożer i podobne gatunki
CechaGadożerRybołówOrzełek włochaty
Grupa sylwetkiorłyrybołóworły (mały orzeł)
Skrzydładługie i szerokie, z szeroką „ręką”bardzo długie i wąskie, mocno zgięte w nadgarstkuśrednio długie, dość wąskie, krawędzie prawie równoległe
Koniec skrzydła („palce”)6–74, długie6, wyraźne
Ogonśredni, prosto ścięty, z 3 ciemnymi pasamikrótki, prosto ściętydość długi, prosto ścięty, z ostrymi rogami
Głowaduża i okrągła, „sowia”, wystaje szerokomała, wystajemała, ale wyraźnie wystaje
Ułożenie skrzydeł i lotpłasko albo z lekko opuszczoną „ręką”; często zawisaskrzydła w „M” jak u mewypłasko albo z lekko opuszczoną „ręką”; od przodu białe „światła do lądowania”

Orzeł przedni Aquila chrysaetos (ang. Golden Eagle)

Orzeł przedni w locie
W locieFot. Giles Laurent, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Orzeł przedni, ptak siedzący
SiedzącyFot. BLMUtah, Public domain, Wikimedia Commons
Młody orzeł przedni w locie od spodu, z białą plamą na skrzydle i białym ogonem z szerokim ciemnym końcem.
Młody ptakFot. Dewhurst, Donna, Public domain, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Orzeł przedni i podobne gatunki
CechaOrzeł przedniOrzeł iberyjskiOrzeł południowy
Grupa sylwetkiorłyorłyorły (średni orzeł)
Skrzydładługie, zwężone u nasady, tylna krawędź w kształcie „S”długie i szerokie, krawędzie równoległedość długie, węższe niż u innych orłów
Koniec skrzydła („palce”)776
Ogondługi, zaokrąglonyśredni, prosto ściętydługi
Głowaśrednia, wystaje mniej niż u bielikaduża, wyraźnie wystajewystaje wyraźnie
Ułożenie skrzydeł i lotpłytkie Vpłaskopłasko; sylwetka trochę „jastrzębia”

Orzełek włochaty Aquila pennata (ang. Booted Eagle)

Orzełek włochaty w locie
W locieFot. Javier Perez Montes, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Orzełek włochaty, ptak siedzący
SiedzącyFot. Subramanya C K, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Orzełek włochaty w locie widziany z góry, z białą plamką u nasady skrzydła, jasnym pasem na pokrywach skrzydeł i jasnym kuprem.
Z wierzchuFot. Birds of Gilgit-Baltistan from Aliabad, Hunza, Pakistan, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Orzełek włochaty i podobne gatunki
CechaOrzełek włochatyŚcierwnikGadożer
Grupa sylwetkiorły (mały orzeł)sępy (mały sęp)orły
Skrzydłaśrednio długie, dość wąskie, krawędzie prawie równoległedługie, średniej szerokościdługie i szerokie, z szeroką „ręką”
Koniec skrzydła („palce”)6, wyraźne6, głęboko rozcapierzone6–7
Ogondość długi, prosto ścięty, z ostrymi rogamiklinowaty (romb) w każdym wiekuśredni, prosto ścięty, z 3 ciemnymi pasami
Głowamała, ale wyraźnie wystajemała i wąska, wysunięta, cienki dzióbduża i okrągła, „sowia”, wystaje szeroko
Ułożenie skrzydeł i lotpłasko albo z lekko opuszczoną „ręką”; od przodu białe „światła do lądowania”płasko, „ręka” lekko opuszczonapłasko albo z lekko opuszczoną „ręką”; często zawisa

Błotniak stawowy Circus aeruginosus (ang. Western Marsh Harrier)

Błotniak stawowy w locie
W locieFot. Wojciech Uszak, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Błotniak stawowy, ptak siedzący
SiedzącyFot. Manojkiri photography, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Młody błotniak stawowy w locie, cały ciemnoczekoladowy, z płowożółtą czapeczką na głowie.
Młody ptakFot. Dino Quinzani from Brescia, Italy, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Błotniak stawowy i podobne gatunki
CechaBłotniak stawowyKania czarna
Grupa sylwetkibłotniakikanie
Skrzydładługie, najszersze z błotniakówdługie, dość wąskie, „złamane” w nadgarstku
Koniec skrzydła („palce”)5–65–6, średnio rozcapierzone
Ogondługidługi, płytko wcięty; rozłożony wygląda prawie prosto
Głowamałaśrednia, wystaje umiarkowanie
Ułożenie skrzydeł i lotwyraźne V; nisko nad trzcinamipłasko, „ręka” lekko opuszczona; stale skręca ogonem

Krogulec Accipiter nisus (ang. Eurasian Sparrowhawk)

Krogulec w locie
W locieFot. Alexis Lours, CC BY 4.0, Wikimedia Commons
Krogulec, ptak siedzący
SiedzącyFot. Dion Art, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Samica krogulca stoi na zdobyczy, ma szarobrązowy grzbiet, gęsto prążkowany spód i żółte oko.
SamicaFot. john.purvis, CC BY 2.0, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Krogulec i podobne gatunki
CechaKrogulecPustułka
Grupa sylwetkikrogulcesokoły
Skrzydłakrótkie, zaokrąglonedługie, wąskie, spiczaste (końce tępsze niż u innych sokołów)
Koniec skrzydła („palce”)6, krótkiebrak, koniec skrzydła ostry
Ogondługi, prosto ściętydługi, zaokrąglony na końcu
Głowamałakrótka
Ułożenie skrzydeł i lotseria szybkich uderzeń i ślizgzawisa; uderzenia szybkie i płytkie

Jastrząb Accipiter gentilis (ang. Northern Goshawk)

Jastrząb w locie
W locieFot. Кучкаев Марат, CC BY 4.0, Wikimedia Commons
Jastrząb, ptak siedzący
SiedzącyFot. Norbert Kenntner, Berlin, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Młody jastrząb siedzi na gałęzi, jest brązowy z podłużnymi plamami na jasnej piersi i prążkowanym ogonem.
Młody ptakFot. Kudaibergen Amirekul, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Jastrząb i podobne gatunki
CechaJastrząbKrogulec
Grupa sylwetkikrogulcekrogulce
Skrzydładłuższe i szersze niż u krogulca, „ręka” bardziej wysuniętakrótkie, zaokrąglone
Koniec skrzydła („palce”)66, krótkie
Ogondługi, zaokrąglonydługi, prosto ścięty
Głowawyraźnie wystajemała
Ułożenie skrzydeł i lotmocne uderzenia i ślizgseria szybkich uderzeń i ślizg

Bielik Haliaeetus albicilla (ang. White-tailed Eagle)

Bielik w locie
W locieFot. Yathin S Krishnappa, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Bielik, ptak siedzący
SiedzącyFot. LG Nyqvist, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Młody bielik w locie od spodu, ciemnobrązowy, bez białego ogona i z ciemnym dziobem.
Młody ptakFot. Littleisland lighthouse, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Bielik i podobne gatunki
CechaBielikOrzeł przedniRybołów
Grupa sylwetkiorłyorłyrybołów
Skrzydłabardzo długie i szerokie, prostokątne jak drzwidługie, zwężone u nasady, tylna krawędź w kształcie „S”bardzo długie i wąskie, mocno zgięte w nadgarstku
Koniec skrzydła („palce”)7, głębokie74, długie
Ogonkrótki, klinowatydługi, zaokrąglonykrótki, prosto ścięty
Głowaogromna, z dziobem wystaje prawie tak daleko jak ogonśrednia, wystaje mniej niż u bielikamała, wystaje
Ułożenie skrzydeł i lotpłaskopłytkie Vskrzydła w „M” jak u mewy

Myszołów Buteo buteo (ang. Common Buzzard)

Myszołów w locie
W locieFot. Zeynel Cebeci, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Myszołów, ptak siedzący
SiedzącyFot. caroline legg, CC BY 2.0, Wikimedia Commons
Bardzo jasny myszołów w locie na tle lasu, z białą głową i piersią, ciemnymi lotkami i prążkowanym ogonem.
Jasna odmianaFot. Olga Havlíčková, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Myszołów i podobne gatunki
CechaMyszołówTrzmielojadKurhannik
Grupa sylwetkimyszołowymyszołowymyszołowy
Skrzydłaśredniej długości, szerokie, zaokrąglonedługie i szerokie, węższe u nasady niż u myszołowadłuższe niż u myszołowa
Koniec skrzydła („palce”)55–6, dość krótkie5
Ogonkrótki, szeroki, często rozłożony w wachlarzdłuższy niż u myszołowa, boki zaokrągloneśredni, rudawy, prawie bez prążków
Głowaduża, szyja krótka, słabo wystajemała, wysunięta daleko na długiej szyi (jak u kukułki)jasna, wystaje jak u myszołowa
Ułożenie skrzydeł i lotpłytkie V; często krążypłasko albo z lekko opuszczoną „ręką”; uderzenia głębokie i elastycznewyraźniejsze V niż u myszołowa; często zawisa

Rybołów Pandion haliaetus (ang. Osprey)

Rybołów w locie
W locieFot. Paul Danese, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Rybołów, ptak siedzący
SiedzącyFot. Chuck Homler / Focus On Wildlife, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Młody rybołów z bliska, z pomarańczowym okiem i jasnymi obrzeżeniami piór na ciemnym grzbiecie.
Młody ptakFot. Andy Morffew from Itchen Abbas, Hampshire, UK, CC BY 2.0, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Rybołów i podobne gatunki
CechaRybołówGadożerBielik
Grupa sylwetkirybołóworłyorły
Skrzydłabardzo długie i wąskie, mocno zgięte w nadgarstkudługie i szerokie, z szeroką „ręką”bardzo długie i szerokie, prostokątne jak drzwi
Koniec skrzydła („palce”)4, długie6–77, głębokie
Ogonkrótki, prosto ściętyśredni, prosto ścięty, z 3 ciemnymi pasamikrótki, klinowaty
Głowamała, wystajeduża i okrągła, „sowia”, wystaje szerokoogromna, z dziobem wystaje prawie tak daleko jak ogon
Ułożenie skrzydeł i lotskrzydła w „M” jak u mewypłasko albo z lekko opuszczoną „ręką”; często zawisapłasko

Sokół wędrowny Falco peregrinus (ang. Peregrine Falcon)

Sokół wędrowny w locie
W locieFot. M.Nishimura, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Sokół wędrowny, ptak siedzący
SiedzącyFot. Mykola Swarnyk, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Młody sokół wędrowny z bliska, brązowy z podłużnymi ciemnymi plamami na piersi i ciemnym wąsem.
Młody ptakFot. Flickr user All that comes with it (Dan Hughes), CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Sokół wędrowny i podobne gatunki
CechaSokół wędrownyKobuz
Grupa sylwetkisokołysokoły
Skrzydłaszerokie u nasady, trójkątne, spiczastebardzo długie, sierpowate (jak u jerzyka)
Koniec skrzydła („palce”)brakbrak
Ogonśredni, krótszy niż u pustułkikrótki do średniego
Głowakrótka, masywny tułówkrótka
Ułożenie skrzydeł i lotmocne uderzenia; pikuje z dużej wysokościzwinny i szybki; łapie owady w locie

Pustułka Falco tinnunculus (ang. Common Kestrel)

Pustułka w locie
W locieFot. Giles Laurent, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Pustułka, ptak siedzący
SiedzącyFot. Andreas Trepte, CC BY-SA 2.5, Wikimedia Commons
Pustułka zawisła w powietrzu z rozpostartymi skrzydłami i rozłożonym szarym ogonem z czarnym paskiem na końcu.
W zawisieFot. Henk Monster, CC BY 3.0, Wikimedia Commons
Na co patrzeć: Pustułka i podobne gatunki
CechaPustułkaPustułeczkaDrzemlik
Grupa sylwetkisokołysokołysokoły
Skrzydładługie, wąskie, spiczaste (końce tępsze niż u innych sokołów)jak u pustułki, smuklejszekrótkie, szerokie u nasady, spiczaste
Koniec skrzydła („palce”)brak, koniec skrzydła ostrybrakbrak
Ogondługi, zaokrąglony na końcudługi, klinowaty: środkowe sterówki wystająśredni
Głowakrótkakrótkakrótka
Ułożenie skrzydeł i lotzawisa; uderzenia szybkie i płytkiezawisaszybki i niski, tuż nad ziemią; nie zawisa