Przejdź do treści
World of Raptors
A1 Kim są ptaki drapieżne?Lekcja 5 z 5

Ćwiczenia i projekt

Czytanie: około 3 minut. Quiz na końcu, próg 80%

1. Quiz (próg zaliczenia: 80%)

10 pytań, jedno na ekranie

Po każdej odpowiedzi od razu zobaczysz, czy jest poprawna. Quiz zaliczasz, gdy odpowiesz dobrze na co najmniej 8 z 10 pytań (80%). Zaliczony quiz oznacza lekcję jako ukończoną.

2. Ćwiczenie: „drapieżnik czy nie?”

Przy każdym ptaku zdecyduj: drapieżnik czy nie, i napisz jednym zdaniem dlaczego. Odpowiedzi poniżej.

  1. Czapla siwa
  2. Rybołów
  3. Gąsiorek
  4. Wydrzyk wielki
  5. Sępnik różowogłowy
  6. Pustułka
  7. Kariama czerwononoga
  8. Puszczyk
Odpowiedzi
Duży brązowy ptak morski siedzi na wodzie z uniesionymi skrzydłami z białymi plamami
Wydrzyk wielki pływa jak mewa: ma haczykowaty dziób, ale stopy z błonami pławnymi zamiast szponówFot. Psychofox at English Wikipedia, Public domain, Wikimedia Commons
  1. Nie: łowi dziobem, nie szponami; krewniak pelikanów, nie drapieżników.
  2. Tak: szponiaste, wyspecjalizowany łowca ryb.
  3. Nie: ptak wróblowy (dzierzba), słabe stopy.
  4. Nie: krewny mew, błony pławne zamiast szponów.
  5. Tak: kondorowate (sępy Nowego Świata), padlinożerca.
  6. Tak: sokołowe.
  7. Nie w sensie systematycznym, choć poluje na kręgowce; ciekawostka: to bliski krewny sokołów.
  8. Tak: sowa, drapieżnik nocny.

3. Ćwiczenie: narysuj drzewo

Bez zaglądania do lekcji 2 narysuj na kartce uproszczone drzewo pokrewieństw z tymi grupami: sokoły, papugi, wróblowe, kariamy, szponiaste, kondory, sowy. Potem porównaj z lekcją 2.

Dla chętnych: dopisz przy każdej gałęzi jeden gatunek, który widziałaś na własne oczy. Które gałęzie zostały puste?

4. Ćwiczenie: posortuj atlas

Otwórz atlas gatunków i przypisz każdy gatunek do jednego z trzech rzędów: szponiaste, sokołowe, sowy (kondorów w atlasie nie ma). Policz, ile gatunków wpada do każdego rzędu. Sprawdź, czy któraś grupa sylwetek z modułu B1 · Metoda zawiera ptaki z dwóch różnych rzędów.

Projekt: „Jeden ptak, trzy nazwy”

Wybierz jeden gatunek z atlasu, który już widziałaś albo chcesz zobaczyć, i przygotuj krótką kartę (pół strony):

  1. Nazwa polska, łacińska i angielska.
  2. Pełna „ścieżka” systematyczna: rząd, rodzina, rodzaj. Sprawdź ją w dwóch źródłach, np. na liście IOC i w Birds of the World. Jeśli się różnią, zapisz, na czym polega różnica.
  3. Najbliżsi krewni: jakie inne gatunki należą do tego samego rodzaju? Czy któryś żyje w Polsce?
  4. Cechy łowcy: które z czterech cech z lekcji 1 są u tego gatunku szczególnie wyraźne i do czego mu służą?
  5. Zbieżność: czy znasz ptaka z innej linii, który wygląda lub żyje podobnie?

Jeśli gatunek już widziałaś, odhacz go w checkliście i dopisz w notatce jego rząd i rodzinę.

Źródła i dalsza nauka

  • Birds of the World (Cornell Lab of Ornithology), birdsoftheworld.org: monografie wszystkich gatunków, także systematyka (płatne, część treści bezpłatna).
  • IOC World Bird List, worldbirdnames.org: jedna z głównych list systematycznych ptaków świata, aktualizowana kilka razy w roku.
  • BirdLife International, Data Zone, datazone.birdlife.org: karty gatunków, liczebność i status zagrożenia.
  • J. Ferguson-Lees, D. A. Christie, Raptors of the World (2001): klasyczna monografia dziennych ptaków drapieżnych (systematyka częściowo nieaktualna).
  • C. König, F. Weick, Owls of the World: monografia sów świata.
  • Hackett S. J. i wsp. (2008), „A phylogenomic study of birds reveals their evolutionary history”, Science: praca, która pokazała pokrewieństwo sokołów z papugami i wróblowymi.
  • Jarvis E. D. i wsp. (2014), Science, oraz Prum R. O. i wsp. (2015), Nature: duże drzewa rodowe ptaków oparte na genomach, potwierdzające ten obraz.
  • Lista awifauny krajowej, Komisja Faunistyczna: oficjalna lista gatunków ptaków stwierdzonych w Polsce, z polskimi nazwami.