Przejdź do treści

Ścieżka A: Biologia

A6: Ochrona

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu za zabicie jastrzębia dostawało się nagrodę, a sokół wędrowny znikał z Europy. Dziś bieliki gniazdują pod Warszawą, a kondory znów latają nad Kalifornią. Ten moduł opowiada, jak do tego doszło i co wciąż jest zagrożeniem.

lekcji
5
gatunków z atlasu
6
quiz
1

Orłosęp, w locie. Fot. Giles Laurent, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Lekcje

  1. Lekcja 1: Zagrożenia dawniej i dziśok. 5 min
  2. Lekcja 2: Trucizny: DDT, diklofenak, ołówTrzy substancje, trzy różne mechanizmy i trzy lekcje dla ochrony przyrody. Wszystkie łączy to samo: truciznę dostarcza ptakom człowiek, zwykle zupełnie nieświadomie.ok. 5 min
  3. Lekcja 3: Historie sukcesuOchrona ptaków drapieżnych to jedna z największych historii sukcesu w ochronie przyrody. Poniżej znajdziesz najważniejsze przykłady. Przy każdym zwróć uwagę na pytanie: co właściwie zadziałało?ok. 5 min
  4. Lekcja 4: Ochrona w praktyceok. 5 min
  5. Lekcja 5: Ćwiczenia i projektok. 3 minquiz, próg 80%

Zakres

Zagrożenia dawne i współczesne (prześladowanie, trucizny, linie energetyczne, utrata siedlisk), trzy wielkie „historie chemiczne” (DDT, diklofenak, ołów), najważniejsze sukcesy ochrony w Polsce, Hiszpanii i na świecie oraz to, jak działa ochrona w praktyce: prawo, strefy ochronne i to, co możesz zrobić sama.

Cele modułu

Po ukończeniu modułu potrafisz:

  1. Wymienić najważniejsze zagrożenia dla ptaków drapieżnych dawniej i dziś oraz wyjaśnić, dlaczego drapieżniki są na nie szczególnie wrażliwe.
  2. Opisać mechanizm działania DDT, diklofenaku i ołowiu oraz ich skutki dla sokołów, sępów i orłów.
  3. Opowiedzieć co najmniej cztery historie sukcesu (bielik, sokół wędrowny, orzeł iberyjski, kondor kalifornijski) i wskazać, co w nich zadziałało.
  4. Wyjaśnić, jak chronione są ptaki drapieżne w Polsce i UE (ochrona ścisła, strefy ochronne, dyrektywa ptasia, CITES).
  5. Wiedzieć, jak zareagować, gdy znajdziesz otrutego lub postrzelonego ptaka, i jak pomagać na co dzień.

Plan (ok. 4 h nauki + zadania)

Gatunki z tego modułu znajdziesz w atlasie gatunków, a swoje obserwacje zaznaczasz w checkliście.

Uwaga o faktach

Liczebności populacji zmieniają się z roku na rok, a różne źródła podają różne szacunki. Liczby w tym module są przybliżone („ok.”, „ponad”) i służą do zrozumienia skali zjawiska, nie do cytowania. Aktualne dane sprawdzaj u źródeł podanych w lekcji 4. Tam, gdzie nauka lub polityka nie są zgodne (np. diklofenak weterynaryjny w Europie, wpływ farm wiatrowych), jest to wyraźnie zaznaczone.