Przejdź do treści

Ścieżka A: Biologia

A5: Wędrówki

Orlik krzykliwy z Biebrzy leci na zimę do południowej Afryki, a prawie całą drogę pokonuje, nie machając skrzydłami. W tym module dowiesz się, jak to możliwe.

lekcji
5
gatunków z atlasu
5
quiz
1

Sęp płowy, w locie. Fot. Artemy Voikhansky, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Lekcje

  1. Lekcja 1: Dlaczego i jak wędrująok. 4 min
  2. Lekcja 2: Fizyka szybowaniaok. 4 min
  3. Lekcja 3: Szlaki i wąskie gardłaok. 5 min
  4. Lekcja 4: Jak badamy wędrówkiok. 5 min
  5. Lekcja 5: Ćwiczenia i projektok. 3 minquiz, próg 80%

Zakres

Dlaczego ptaki drapieżne wędrują, jak wykorzystują ciepłe powietrze i wiatr, którędy lecą z Europy do Afryki, gdzie tłoczą się w „wąskich gardłach” i skąd to wszystko wiemy. Cieśninę Gibraltarską opisuje szczegółowo moduł B3. Tu patrzysz na nią jako na jeden z elementów większej mapy.

Cele modułu

Po ukończeniu modułu potrafisz:

  1. Wyjaśnić, dlaczego część ptaków drapieżnych odlatuje na zimę, a część zostaje.
  2. Odróżnić migrantów szybujących od migrantów lecących lotem aktywnym i powiedzieć, co z tego wynika dla ich tras.
  3. Opisać, jak powstają kominy termiczne i noszenie zboczowe i dlaczego duże ptaki omijają morze.
  4. Wskazać na mapie główne szlaki i wąskie gardła: Gibraltar, Bosfor, Bliski Wschód z Ejlatem, Batumi, Falsterbo, Cieśninę Mesyńską.
  5. Wymienić ptaki drapieżne, które przylatują do Polski na zimę, i te, które wędrują tylko częściowo.
  6. Opisać metody badania wędrówek (obrączkowanie, telemetria GPS, liczenia na punktach obserwacyjnych) i włączyć się w naukę obywatelską.

Plan (ok. 3,5 h nauki + zadania)

Gatunki, które widziałaś na przelocie, zaznaczasz w checkliście.

Uwaga o faktach

Liczebność przelotu zmienia się z roku na rok i zależy od pogody, liczby obserwatorów i metody liczenia. Wszystkie liczby w tym module są przybliżone i mają pokazać rząd wielkości, a nie dokładny wynik. Trasy poszczególnych populacji wciąż są badane. Tam, gdzie wiedza jest niepewna albo naukowcy się spierają, jest to wyraźnie zaznaczone.

Wędrówki łączą się z innymi modułami: budowę skrzydła omawia A2 · Anatomia łowcy, a zagrożenia na trasie i ochronę A6 · Ochrona.