Przejdź do treści
A8 Wspaniały świat sówLekcja 7 z 7

Ćwiczenia

Na koniec sprawdzisz, co zostało z całego modułu, a potem wyjdziesz z tym w teren: posłuchasz sów, nagrasz je telefonem i przeczytasz własny sonogram. Quiz zalicza moduł, a projekty to zaproszenie na najbliższą pogodną noc.

1. Quiz (próg zaliczenia: 80%)

15 pytań, jedno na ekranie

Po każdej odpowiedzi od razu zobaczysz, czy jest poprawna. Quiz zaliczasz, gdy odpowiesz dobrze na co najmniej 12 z 15 pytań (80%). Zaliczony quiz oznacza lekcję jako ukończoną.

2. Ćwiczenie: rytm na sonogramie

Posłuchaj trzech nagrań i przy każdym odpowiedz na pytania: jak wysoko leży ślad, czy nuty są pojedyncze, czy w serii, i co ile sekund się powtarzają. Potem porównaj z drabiną wysokości z lekcji 5.

Samiec: głos terytorialny

Sonogram pierwszych 12 s nagrania: Samiec: głos terytorialny. W poziomie czas, w pionie wysokość dźwięku od 0 do 4 kHz.
Nagranie: Domaszewicz, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Samiec: głos terytorialny, Ardèche (Francja), sierpień 2025

Sonogram pierwszych 12 s nagrania: Samiec: głos terytorialny, Ardèche (Francja), sierpień 2025. W poziomie czas, w pionie wysokość dźwięku od 0 do 4 kHz.
Nagranie: Lionel Triboulin, CC0 1.0, xeno-canto XC1059343

Samiec: krótka seria do policzenia nut

Sonogram nagrania: Samiec: krótka seria do policzenia nut. W poziomie czas, w pionie wysokość dźwięku od 0 do 4 kHz.
Nagranie: Klaus-Jürgen Papke, CC BY-SA 4.0, xeno-canto XC407208, Wikimedia Commons
Co widać
  1. Sóweczka: pojedyncze, czyste gwizdy wysoko (ok. 1,3–1,4 kHz), co ok. 2 s.
  2. Syczek: pojedyncze, krótkie nuty na podobnej wysokości, co 2–3,5 s, bardzo regularnie. Sóweczkę i syczka dzieli przede wszystkim miejsce: sóweczka to las iglasty Polski, syczek to ogrody, sady i parki południa Hiszpanii.
  3. Włochatka: seria kilku nut jedna za drugą, niżej (ok. 700–850 Hz), wznosząca się i urwana. Policz nuty.

3. Projekt: noc nasłuchu

Wybierz jedną noc i jedno miejsce, a potem zrób z tego mały raport:

  1. Kiedy: pogodna, bezwietrzna noc. Puszczyk i puchacz najchętniej wołają późną zimą i wczesną wiosną (luty–marzec), sóweczka w marcu i kwietniu o zmierzchu i o świcie, uszatki z młodymi w czerwcu i lipcu, syczek w Hiszpanii od kwietnia do lata. Najlepiej w pierwszych 2–3 godzinach po zachodzie słońca.
  2. Jak: stań w ciszy na 10–15 minut, nie mów i nie świeć. Zapisz godzinę, kierunek i każdy dźwięk, także te, których nie rozpoznajesz.
  3. Nagranie: nagraj telefonem choć jeden głos. W bezpłatnym programie (np. Audacity w widoku spektrogramu albo Raven Lite) obejrzyj jego sonogram i porównaj z sonogramami z lekcji 5.
  4. Nazwa: spróbuj rozpoznać gatunek po wysokości, rytmie i miejscu. Możesz sprawdzić się w aplikacji Merlin, ale najpierw zgadnij sama.
  5. Zgłoszenie: wpisz obserwację do eBird albo Observation.org. Przy gatunkach rzadkich (puszczyk mszarny, sóweczka, włochatka, puchacz) nie podawaj dokładnego miejsca publicznie.

Bez wabienia. Nie odtwarzaj głosów sów z telefonu i nie naśladuj ich w sezonie lęgowym. Sowa, która odpowiada na nagranie, broni terytorium, a nie pozuje do zdjęcia. Zasady są w B5: Gdzie i kiedy słuchać i w lekcji 6.

4. Projekt: wypluwki z okolicy

Jeśli znasz zimowe noclegowisko uszatek albo budynek z płomykówkami, zbierz kilka wypluwek z ziemi (nie wchodząc do budynku i nie płosząc ptaków) i rozbierz je według instrukcji z B5: Ćwiczenia. Policz czaszki i spróbuj rozpoznać, czy to norniki, myszy czy ryjówki. Pomyśl, co mówią o okolicy i o tym, dlaczego sowa w ogóle zostawia całe czaszki (lekcja 3).

Źródła