1. Quiz (próg zaliczenia: 80%)
15 pytań, jedno na ekranie
Po każdej odpowiedzi od razu zobaczysz, czy jest poprawna. Quiz zaliczasz, gdy odpowiesz dobrze na co najmniej 12 z 15 pytań (80%). Zaliczony quiz oznacza lekcję jako ukończoną.
2. Ćwiczenie: rytm na sonogramie
Posłuchaj trzech nagrań i przy każdym odpowiedz na pytania: jak wysoko leży ślad, czy nuty są pojedyncze, czy w serii, i co ile sekund się powtarzają. Potem porównaj z drabiną wysokości z lekcji 5.
Samiec: głos terytorialny

Samiec: głos terytorialny, Ardèche (Francja), sierpień 2025

Samiec: krótka seria do policzenia nut

Co widać
- Sóweczka: pojedyncze, czyste gwizdy wysoko (ok. 1,3–1,4 kHz), co ok. 2 s.
- Syczek: pojedyncze, krótkie nuty na podobnej wysokości, co 2–3,5 s, bardzo regularnie. Sóweczkę i syczka dzieli przede wszystkim miejsce: sóweczka to las iglasty Polski, syczek to ogrody, sady i parki południa Hiszpanii.
- Włochatka: seria kilku nut jedna za drugą, niżej (ok. 700–850 Hz), wznosząca się i urwana. Policz nuty.
3. Projekt: noc nasłuchu
Wybierz jedną noc i jedno miejsce, a potem zrób z tego mały raport:
- Kiedy: pogodna, bezwietrzna noc. Puszczyk i puchacz najchętniej wołają późną zimą i wczesną wiosną (luty–marzec), sóweczka w marcu i kwietniu o zmierzchu i o świcie, uszatki z młodymi w czerwcu i lipcu, syczek w Hiszpanii od kwietnia do lata. Najlepiej w pierwszych 2–3 godzinach po zachodzie słońca.
- Jak: stań w ciszy na 10–15 minut, nie mów i nie świeć. Zapisz godzinę, kierunek i każdy dźwięk, także te, których nie rozpoznajesz.
- Nagranie: nagraj telefonem choć jeden głos. W bezpłatnym programie (np. Audacity w widoku spektrogramu albo Raven Lite) obejrzyj jego sonogram i porównaj z sonogramami z lekcji 5.
- Nazwa: spróbuj rozpoznać gatunek po wysokości, rytmie i miejscu. Możesz sprawdzić się w aplikacji Merlin, ale najpierw zgadnij sama.
- Zgłoszenie: wpisz obserwację do eBird albo Observation.org. Przy gatunkach rzadkich (puszczyk mszarny, sóweczka, włochatka, puchacz) nie podawaj dokładnego miejsca publicznie.
Bez wabienia. Nie odtwarzaj głosów sów z telefonu i nie naśladuj ich w sezonie lęgowym. Sowa, która odpowiada na nagranie, broni terytorium, a nie pozuje do zdjęcia. Zasady są w B5: Gdzie i kiedy słuchać i w lekcji 6.
4. Projekt: wypluwki z okolicy
Jeśli znasz zimowe noclegowisko uszatek albo budynek z płomykówkami, zbierz kilka wypluwek z ziemi (nie wchodząc do budynku i nie płosząc ptaków) i rozbierz je według instrukcji z B5: Ćwiczenia. Policz czaszki i spróbuj rozpoznać, czy to norniki, myszy czy ryjówki. Pomyśl, co mówią o okolicy i o tym, dlaczego sowa w ogóle zostawia całe czaszki (lekcja 3).
Źródła
- Źródła do każdej odpowiedzi są w lekcjach 1–6 tego modułu.
- Audacity i Raven Lite (Cornell Lab): bezpłatne programy do oglądania sonogramów
- Merlin Bird ID (Cornell Lab), eBird, Observation.org