World of Raptors

B5 Sowy, drapieżniki nocneLekcja 4 z 5

Gdzie i kiedy słuchać

Czytanie: około 2 minut

Kalendarz głosów

Gatunek	Najlepsze miesiące	Pora
Puchacz	I–III (także X–XI)	zmierzch, pierwsza połowa nocy
Puszczyk	X–XI i II–III	cała noc, zwłaszcza po zmroku
Puszczyk uralski	II–IV	noc
Płomykówka	III–VIII	noc
Uszatka	II–IV (samce), VI–VII (młode)	noc
Uszatka błotna	zimą i w czasie przelotów	dzień, zwłaszcza popołudnie
Pójdźka	II–V	zmierzch, noc, także dzień
Włochatka	III–IV	noc, najlepiej bezwietrzna
Sóweczka	III–IV i IX–X	zmierzch i świt
Syczek	IV–VIII	cała noc

Gdzie szukać

Polska

Uszatka z uniesionymi pęczkami piór i pomarańczowymi oczami siedzi wśród gałęzi świerka — Uszatka na zimowym noclegowisku w Polsce: w gęstym świerku za dnia trudno ją wypatrzyćFot. Aneta p, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Rdzawy puszczyk wygląda zza pnia drzewa wśród zielonych liści — Puszczyk za dnia w miejskim lesie w Neuss: najpospolitsza sowa parków i starych aleiFot. Anil Öztas, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Miejsce	Gatunki
Parki miejskie, cmentarze, stare aleje	puszczyk, uszatka (zimowe noclegowiska)
Karpaty, Bieszczady	puszczyk uralski, sóweczka, włochatka, puchacz
Puszcza Białowieska	sóweczka, włochatka, puszczyk uralski
Doliny rzek z łąkami (np. Biebrza, Narew)	uszatka błotna
Stare wierzby i wsie (np. Mazowsze, Kujawy)	pójdźka
Kamieniołomy, skaliste doliny	puchacz

Południe Hiszpanii

Pagórkowaty krajobraz pokryty rzędami drzew oliwnych, na pierwszym planie sosny i głazy — Gaje oliwne w prowincji Jaén: nocą słychać tu pójdźki i syczkiFot. Allie_Caulfield, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Miejsce	Gatunki
Gaje oliwne i wioski	pójdźka, syczek (lato), płomykówka
Sierras (Grazalema, Cazorla, Andújar)	puchacz
Los Alcornocales	puszczyk, puchacz
La Janda, Doñana (zima)	uszatka błotna
Parki w miastach (np. Sewilla, Kadyks)	syczek (lato)

Jak słuchać: praktyka

Wybierz bezwietrzną, suchą noc. Wiatr i deszcz zagłuszają głosy.
Zatrzymuj się co 300–500 m i słuchaj 3–5 minut w ciszy.
Zapisz: godzinę, miejsce, kierunek głosu, jak brzmiał. Nagraj go telefonem.
Porównaj nagranie z xeno-canto albo użyj aplikacji Merlin (rozpoznaje głosy, ale sprawdzaj jej wyniki).

Etyka: szczególnie ważna u sów

Nie odtwarzaj głosów (wabienie) w sezonie lęgowym. Sowa traktuje nagranie jak intruza, traci czas i energię, a może nawet porzucić gniazdo.
Nie świeć latarką prosto w sowę dłużej niż kilka sekund.
Nie podchodź do dziupli ani gniazd. Puszczyk uralski i puszczyk bronią ich atakiem.
Nie publikuj lokalizacji gniazd gatunków rzadkich (puchacz, sóweczka, włochatka).

Filmy

Źródła

xeno-canto: nagrania do porównania
Merlin Bird ID (Cornell Lab)
eBird: Polska i eBird: Andaluzja: gdzie i kiedy notowano sowy
Monitoring Ptaków Polski (GIOŚ): m.in. monitoring sów leśnych