Przejdź do treści

Ścieżka A: Biologia

A7: Ludzie i drapieżniki

Od tysięcy lat polujemy z sokołami, malujemy orły na sztandarach i boimy się pohukiwania sowy. Dziś możemy też ptakom drapieżnym realnie pomagać, choćby jedną dobrze zapisaną obserwacją.

lekcji
5
gatunków z atlasu
14
quiz
1

Płomykówka, w locie. Fot. Carlos Delgado, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Lekcje

  1. Lekcja 1: Sokolnictwo: od stepów do lotniskok. 5 min
  2. Lekcja 2: Symbole i mityok. 4 min
  3. Lekcja 3: Drapieżniki w polskim języku i kulturzeok. 4 min
  4. Lekcja 4: Nauka obywatelska i pomoc ptakomok. 5 min
  5. Lekcja 5: Ćwiczenia i projektok. 3 minquiz, próg 80%

Zakres

Ten moduł nie dotyczy budowy ani zachowania ptaków, tylko relacji między nimi a ludźmi: sokolnictwa, symboli i mitów, śladów w polskim języku, nauki obywatelskiej, pomocy rannym ptakom i konfliktów interesów. O zagrożeniach i ochronie prawnej mówi szerzej moduł o ochronie.

Cele modułu

Po ukończeniu modułu potrafisz:

  1. Opowiedzieć w skrócie historię sokolnictwa: od Azji i Bliskiego Wschodu, przez dwór Fryderyka II, po wpis na listę UNESCO i dzisiejsze lotniska.
  2. Wyjaśnić, skąd wzięły się najważniejsze „drapieżne” symbole: Orzeł Biały, orły cesarstw, bielik amerykański, Horus, Garuda, sowa Ateny.
  3. Rozpoznać ślady ptaków drapieżnych w polskich idiomach, nazwiskach i nazwach miejsc.
  4. Wysłać przydatną obserwację do eBird lub Observation.org, zgłosić odczytaną obrączkę i wiedzieć, jak się zachować, gdy znajdziesz rannego ptaka.
  5. Omówić konflikty z hodowcami gołębi, drobiu i ryb oraz rozwiązania, które nie szkodzą ptakom.

Plan (ok. 3,5 h nauki + zadania)

Swoje obserwacje zaznaczasz w checkliście.

Uwaga o faktach

Historia sokolnictwa i dawne legendy to w dużej mierze materiał niepewny: najstarsze daty są szacunkowe, a opowieści takie jak legenda o Lechu to legendy, nie kroniki wydarzeń. W tekście zaznaczam, gdzie historycy się spierają. Wskazówki dotyczące rannych ptaków są ogólne: w konkretnej sytuacji decyduje ośrodek rehabilitacji albo lekarz weterynarii.