Przejdź do treści
World of Raptors
A9 Budowa ptakaLekcja 5 z 5

Ćwiczenia i sprawdzian

Czytanie: około 4 minut. Quiz na końcu, próg 80%

Na koniec sprawdzasz się dwa razy: najpierw na modelu, który pokazuje części ptaka i pyta o ich nazwy, potem w quizie, który zalicza moduł. Projekty na końcu wyprowadzają cię z modelu do prawdziwych ptaków: do lornetki, do zdjęć i do pióra znalezionego w lesie.

1. Sprawdzian na modelu

Model podświetla jedną część ptaka i ustawia kamerę tak, żeby ją było widać: czasem na piórach, czasem pod nimi, w szkielecie albo w środku klatki piersiowej. Wybierz jej nazwę. Dziesięć pytań, za każdym razem w innej kolejności, więc warto zrobić sprawdzian kilka razy.

Sprawdzian z budowy

Wczytuję model

Układam pytania

0°
bez przekroju
pełne
Model pokazuje jedną część ptaka. Wybierz jej nazwę. Dziesięć pytań z całego modułu, za każdym razem w innej kolejności.

2. Quiz (próg zaliczenia: 80%)

15 pytań, jedno na ekranie

Po każdej odpowiedzi od razu zobaczysz, czy jest poprawna. Quiz zaliczasz, gdy odpowiesz dobrze na co najmniej 12 z 15 pytań (80%). Zaliczony quiz oznacza lekcję jako ukończoną.

3. Ćwiczenie: topografia przez lornetkę

Przy najbliższym wyjściu w teren wybierz jednego ptaka, który dłużej siedzi na widoku: myszołowa na słupie, pustułkę na drucie albo, jeśli nie ma drapieżnika, kawkę czy mewę. Opisz go w notesie tylko nazwami z tego modułu, od głowy do ogona: czoło, ciemię, brew, kantarek, policzek, gardło, płaszcz, barkówki, pokrywy, lotki, pokrywy podogonowe, skok. Przy każdym polu zapisz barwę i wzór. Potem porównaj opis ze zdjęciem i rysunkiem w przewodniku.

Na co zwrócić uwagę

U siedzącego ptaka najtrudniej rozdzielić skrzydło: barkówki i lotki III-rzędowe zakrywają większą część złożonego skrzydła, pokrywy duże tworzą rząd nad nimi, a z lotek I-rzędowych widać tylko końce, wystające za lotki III-rzędowe. To, jak daleko sięgają (projekcja lotek I-rzędowych), jest u wielu gatunków cechą rozpoznawczą.

4. Projekt: pióro z lasu

Znalezione pióro to mała lekcja budowy. Kiedy trafisz na pióro w lesie albo na łące:

  1. Obejrzyj je na miejscu: dudkę, stosinę i obie chorągiewki. Czy jest asymetryczne? Jeśli tak, to lotka, i to z tym węższą chorągiewką zewnętrzną, im bliżej końca skrzydła rosła. Czy ma wcięcie?
  2. Rozdziel delikatnie chorągiewkę palcami i zepnij ją z powrotem, przeciągając pióro między palcami od nasady do końca. Tak robi to ptak dziobem.
  3. Zrób zdjęcie na jednolitym tle, z czymś dla skali, i spróbuj ustalić, czy to lotka I-rzędowa, II-rzędowa, sterówka czy pióro pokrywowe.
  4. Zostaw je na miejscu. W Polsce większość ptaków, w tym wszystkie drapieżne i sowy, jest pod ochroną, a zbieranie i przechowywanie ich piór może wymagać zezwolenia. Zdjęcie wystarczy.

Pióra drapieżników rozpoznasz po prążkach na lotkach i sterówkach, a pióra sów po miękkiej, aksamitnej powierzchni i postrzępionych brzegach (porównaj z lekcją 2).

5. Projekt: moja mapa ptaka

Wybierz własne zdjęcie ptaka albo zdjęcie z atlasu i podpisz na nim (w dowolnym programie albo na wydruku) co najmniej piętnaście części: pięć na głowie, pięć na tułowiu i pięć na skrzydle i ogonie. Przy trzech z nich dopisz, co się pod nimi kryje: która kość, który mięsień albo który narząd. Na przykład: pierś, pod nią mięsień piersiowy, a pod nim mostek z grzebieniem.

Źródła

  • Źródła do każdej odpowiedzi są w lekcjach 1–4 tego modułu.
  • Ustawa o ochronie przyrody i rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt: zakazy dotyczące ptaków chronionych i ich części